ANTEP İŞİ

            Antep işi; iplikleri sayılabilen kumaşlar üzerine işlenir. Desenleri genellikle kumaşın en ve boy ipliklerine göre hazırlanır. Antep ajurlarını yapabilmek için önce zeminin hazırlanması gerekir, sonra desene göre ajur yapılarak şeklin (kare, dikdörtgen, eşkenar vb.) kenarlarına hesap işi antikası yapılır.

            Antep işi; çekilen ve bırakılan iplik sayılarına göre ve yapılışlarına göre altı grupta toplanır.

1.      Grup: Basit Ajurlar

2.      Grup: Kesilen iplik sayısı az, kalan iplik sayısı fazla olan ajurlar

3.      Grup: Kesilen iplik sayısı fazla, kalan iplik sayısı az olan ajurlar

4.      Grup: Motifin adı Çitimedir. İplik çekme ve işleme yönünden diğer gruplardan farklıdır

5.      Grup: Motifler, kartopu, örümcek ve badem iğnelerinin çeşitleridir

6.      Grup: Motif tamamen fantezi iğnelerle yapılır

Antep işinin uygulandığı yerler elbise, buluz süslemeleri, kitap kabı, pano, abajur, çanta, eşarp ve dekorasyon amaçlı örtülerdir.

                Antep işi ve Çeyizlik nakış satan işyerleri

FEYZA ÇEYİZ Büyükpasaj Kat: 2 No: 251 Tel: (342) 218 04 19

KIBRIS ÇEYİZ Büyükpasaj Kat: 2 No: 104 Tel: (342) 218 05 91

EGEMEN TEKSTİL Büyükpasaj Kat: 2 No: 161 Tel: (342) 218 06 47

SADIKLAR ÇEYİZ Büyükpasaj Kat: 2 No: 111 Tel: (342) 218 08 80

 
ABA DOKUMACILIĞI

Aba deve, öküz, at tüyünden, keçi kılından ve koyun yününden dokunan özel bir kumaştan yapılan bir erkek giysisidir. Abanın üst tarafından başın, yan tarafından kolların geçmesi için birer delik olup kolları yoktur.

Çobanların giydikleri abalar giysileri en üstüne, aba güreşçilerinin giydikleri aba ise güreş sırasında köynek üzerine giyilir. Gaziantep’te abalar, eskiden aba dokuyucularının mahalle aralarında bulunan dükkânlarında veya evlerinde bulunan el tezgahlarında dokunur ve satılmak üzere abacılara aktarılırdı. Abacıların Yemenici Pazarı ile Arasa Çarşı arasında bulunan dükkanları vardı. Gaziantep’in şu anda aba dokuyan tek ustası 70 yaşın üzerinde olan Duran Künç’tür.

ANTEP KİLİMCİLİĞİ

Antep kilimleri bilinen diğer Anadolu kilimlerinden tezgâh, şekil, dokunuş biçimleri ve nakışları yönünden çok farklıdır. Antep kilimlerinin üzerindeki desenlere göre bilinen çeşitleri şunlardır.

1.      Baklava Dilimi

2.      Habbab (Nalın) Ayağı

3.      Kuş Kanadı

4.      Zincir Göbek

5.      Dirsek Göbek

6.      Pençe Göbek

7.      Çarkı Felek

8.      Parmak Göbek

9.      Atom Göbek (1945 sonrası dokunan bir kilim adı)

Kilimin ham maddesi öküz, deve ve at tüyü, koyun yünü ve keçi kıllarıdır. Siyah, felhani, mavi, yeşil boya, cehre sarısı, ceviz kabuğu, cevizi boz, soğan kabuğu, sumak yaprağı Antep kilimlerinde kullanılan ilkel boyalardan birkaçıdır.

Genelde 69 cm. eninde, 260 cm. boyunda dokunan Antep kilimlerinde kullanılan motifler şöyle sıralanabilir;

1.      Çizgi, nokta ve daireden ibaret olan motifler

2.      Sembolik motifler

3.      İdografik bir manası olan motifler (Dağ, ev, taht, asa gibi)

4.      Hayvan motifleri

5.      Geometrik motifler

6.      Bitki motifleri (Çiçek, yaprak gibi)

GAZİANTEP’TE KİLİM İŞLEMECİLERİ VE SATICILARI

            KALEMCİ ANTİK HALI Çetinkaya Karşısı No: 47 Tel: (342) 232 48 81 – 322 02 07

            ÖZBİRECİKLİ KİLİM TİCARETİ Şehitler Caddesi No: 62 Tel: (342) 231 90 80

            FURKAN TİCARET Bekirbey Mahallesi Kavaf Çarşısı No: 8 Tel: (342) 220 47 15

            GANİ ÇANTACILIK Gaziler Caddesi Alaybey Çarşısı. No: 28 Tel: (342) 220 74 08

            AŞİYAN HALI Fevzi Çakmak Bulvarı No: 133 Tel: (342) 321 33 40

            SÜLEYMAN ERCAN Tel: (342) 226 13 34

SEDEF VE SEDEF KAKMACILIĞI

            Bazı deniz hayvanlarının kabuğunda bulunan ve sedefçilikte kullanılan sert, beyaz ve gökkuşağı pırıltılı, fosforik özelliği olan maddeye sedef, bu maddeyi işleyen kişiye de sedefkâr denir.

            Osmanlıda sedef işlemeciliğinin ilk örneklerini 15. yüzyıl sonlarına doğru görmek mümkündür. Edirne’de tek kubbeli Beyazıt Caminin kapı kanatlarında görülen sedef işçiliğinin XVI. Yüzyılda olgunluk devresine girdiği bilinmektedir. Bu dönemde sedefçilik kapı, pencere, dolap kanatları, kürsü, çekmece, Kur’an muhafazası, rahle, masa, koltuk, kanepe, sehpa gibi mobilyalar, silah kabzası, nalın, körük, tütün tabakası, kahve takımı vb. gibi ahşap eşyada görülmüştür.

            Yaşayan kaynaklardan edinilen bilgiye göre; sedef kakmacılığının Gaziantep’te 1963 yılında başladığı bilinmektedir. Gaziantep’te ilk sedef atölyesini açan kişi Arif Demir isimli ustadır ve hala hayattadır.

            Gaziantep’te işlenen sedefte; gümüş, kurşun ve sarı pirinç tel ile alpako tel kullanılmaktadır. Kakma tekniği ile yapılan sedef işçiliğinde kullanılan ağaç genellikle cevizdir. Renkler kızıl ve siyah olup kullanılan motiflerde çeşitli geometrik desenler bir arada görülür.

                                                ANTİKA TÜFEK KAKMA SATICILARI

     GÜMÜŞTEKİN ANTİK SHOWROOM Korutürk Caddesi No:186 Tel: (342) 323 11 58

     ÖZHİTİT SEDEFÇİLİK Münif Paşa Mah. Münif Paşa Cad. No: 21 Tel: (342) 323 82 57

     OSMANLI SEDEFÇİLİK MünifPaşa Mah. Öğretmen Sok. No: 170 Tel: (342) 323 39 40

     HÜSEYİN BIYIK Münif Paşa Mah. Kasap Ahmet Sok. No: 130 Tel: (342) 323 31 19

     MUSTAFA OKU Yeşilova Mah. Çelik Sok. No: 30 Tel: (342) 323 12 83

     MEHMET ERDOĞAN Münif Paşa Mah. Çelik Sok. No: 31 Tel: (342) 323 57 95

     REMZİ DEMİR Münif Paşa Mah. Haleplioğlu Sok. No: 152 Tel: (342) 323 10 79

     ALİ ATAY Münif Paşa Cad. Topaç Sok. No: 120 Tel: (342) 324 11 70

      MUSTAFA DEMİR Dülükbaba Mah. Haleplioğlu Sok. No: 94 Tel: (342) 323 13 20

     ATİLLA AKBAY Münif Paşa Cad. Bayer Sok. No: 22 Tel: (342) 323 58 25

     YAŞAR TÜRKMEN Yeşilova Mah. Münif Paşa Sok. No: 2 Tel: (342) 323 98 04

     ENES SEDEFÇİLİK Hürriyet Mahallesi Korutürk Caddesi No:256 Tel: (342) 323 78 66

ZURNACILIK

            Türk Halk Çalgısı deyince; fabrika imalı olmayan, halkın kendi mevcut imkanları içinde ve basit araçlarla elde ettikleri, akustik kanunlara uymayan, standart ölçü ve kalıpları olmayan, etnoğrafik özelliği olan çalgılar akla gelmektedir. Üflemeli halk çalgılarımızın başında gelen zurna kalın zerdali ağacından yapılır ve davulun yanında çalınan üflemeli bir çalgı aletidir. Zurna üç kısımdan oluşur.

1.      Baş kısım (mezik), şimşir ağacından yapılır

2.      Ağız kısmı (alt çanak) geniştir

3.      Orta kısım ise dardır.

Zurnanın 15 deliği vardır. 8 tanesi büyük (nota deliği), 7 tanesi (cin deliği) küçüktür. Zurna yapıldıktan sonra şimşir ağacından yapılan mezik kısmının ucuna metem denilen uç, zurna çalan kimseler tarafından kamıştan yapılır.

Zurnanın boyu uzadıkça sesi kalınlaşır, boyu kısaldıkça sesi inceleşir. Gaziantep’te 3 çeşit zurna imal edilmektedir.

1.      Tüm kaba zurna, 32,5 cm. uzunuğundadır

2.      Orta kaba zurna, 30 cm. uzunluğundadır

3.      Cura zurna, 30 cm. uzunluğundadır.

Zurna yapan kimselere “harat” ismi verilmektedir.

ZURNA İMALATÇILARI

            MESUT UZ Bakırcılar Çarşısı No: 8 Tel: (342) 232 11 16

KÖŞGERLİK YEMENİCİLİK

Yemeni; üstü kırmızı yada siyah deriden, tabanı köseleden dikilen topuksuz ve çok sıhhatli olan ayakkabıdır. Gaziantep’te yemeniciliğe “köşgercilik”, yemenicilere “köşger” yemeni ustalarına da “köşger ustası” denilmektedir. Köşger kelimesi Farsça “keşfger” kelimesinden gelmiş olup, ayakkabı yapan anlamına gelmektedir.

            Yemeni esas olarak gön ve yüz olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Gön, manda veya sığır derisinden yapılmış olup, yere gelen kısmı ile bunun üzerinde dana derisinden yapılmış taban kayışı ve bezlerden ibarettir. Yüz ise, sırt ile birbirine birleştirilmiş ve çirişle yaptırılmış sahtiyan ve meşinden oluşur. Yemeni yapımında 5 hayvan derisi kullanılır.

1.      Alt taban manda ve sığır derisinden

2.      Yüzü keçi derisinden

3.      İç astar, koyun derisinden

4.      İç taban sığır veya keçi derisinden

5.      Kenarı (sızı) oğlak derisinden yapılır.

Yemeni imalatında kesinlikle plastik madde kullanılmaz, tüm dikişler elle yapılır. Ökçesiz olup tersinden dikilir, düz tarafı çevrilir ve asıl giyilecek durumunu alır. Düz tarafı çevrildikten sonra kalıplanır, etrafı düzgünce kesilir, kalıptan çıkarılır, kenar dikişi yapılır, satışa ve giyime hazır hale getirilir.

Yemeni sağlık açısından çok sıhhatli bir ayakkabıdır. Ayaklardaki mantar ve nasır oluşumunu, ayak parmakları arasıdaki pişikleri önler. Yemeninin üst tabanı ile alt tabanı arasındaki kil insan vücudundaki elektriği toprağa verir ve insan vücudunu rahatlatır. Ayakta koku yapmaz. Çünkü gözenekli deriden yapıldığı için teri dışarıya verir.

                                   YEMENİ SATICILARI

YEMENİCİ HAYRİ USTA Şehitler Cad. No: 64 Tel: (342) 230 22 89

YEMENİCİ RECEP USTA Şehitler Cad. No: 66 Tel: (342) 220 00 01